|
|
O PRZYPRAWACH
Anyż
Anyż (anyżek) to wysuszone owoce biedrzeńca anyżu, rośliny zielnej z rodziny baldaszkowatych. Ta korzenna przyprawa o charakterystycznym zapachu i słodkawo-piekącym smaku używana jest do pierników i pieczywa. Anyżek pobudza skutecznie wydzielanie mleka u kobiet karmiących. Z nasion otrzymuje się olejek anyżowy stosowany w lecznictwie jako środek wykrztuśny, w przemyśle kosmetycznym i jako aromatyczny dodatek w takich likierach jak francuski pernod i greckie ouzo. Głównymi producentami anyżu są Egipt, Niemcy, Włochy, Meksyk, Hiszpania i Turcja.
Cynamon
Cynamon, przyprawa o słodko-korzennym smaku, otrzymywany jest z suszonej młodej kory cynamonowców. Cynamonu dodaje się do słodkich potraw, na przykład do ciast, czy ryżu na słodko. Przyprawia się nim także pochodzący z Indii, ostry sos korzenny zwany chutney. Zwiększa tez skuteczność działania insuliny i reguluje poziom cukru we krwi. Leczy także przeziębienia. Cynamon sprzedawany jest głównie w postaci proszku, a jego głównym producentem jest Sri Lanka.
Gałkę muszkatołowa
Gałkę muszkatołową otrzymuje się z jądra nasiona muszkatołowca, drzewa pochodzącego z Moluków. Używana jest jako przyprawa do potraw, nalewek, likierów, ciast, poza tym w przemyśle perfumeryjnym i farmaceutycznym. Obecnie muszkatołowiec uprawiany jest w Południowo-Wschodniej Azji i na Antylach. Czołowi producenci to Indonezja, Wyspy Karaibskie, Brazylia, Indie, Sri Lanka. Z grubej, mięsistej osnówki nasienia otrzymuje się po wysuszeniu tzw. kwiat muszkatołowy o silniejszym smaku niż gałka, wykorzystywany jako przyprawa kuchenna.
Gorczyca
Olej i olejek gorczycowy, używane jako przyprawy oraz surowce od wyrobu musztardy i środków leczniczych, otrzymywane są z nasion kilku gatunków roślin o wspólnej nazwie gorczyca uprawianych w Europie i Ameryce Północnej. Do najbardziej rozpowszechnionych należy gorczyca czarna oraz gorczyca biała lub żółta. Najbardziej znanym produktem spożywczym otrzymywanym z gorczycy jest musztarda. W medycynie wykorzystuje się gorczycę do przygotowywanie kąpieli relaksujący i do produkcji plastrów rozgrzewających stosowanych przy przeziębieniach.
Goździki
Pochodzące z Moluków goździki to wysuszone pączki kwiatowe goździkowca korzennego. Ze względu na swój wyraźny zapach i ostry smak dodawane są do mięsa, ciast, kompotów, przetworów, marynat a nawet wódek. Zawarty w goździkach eugenol ma silne działanie przeciwzapalne, dlatego przyprawa ta pomaga przy bólach zębów oraz w dolegliwościach reumatycznych. Suszony goździk dobrze jest ssać przy bólu gardła. Głównymi producentami są wyspy Pemba i Zanzibar położone u wybrzeży Tanzanii oraz kraje Azji Południowo-Wschodniej. Olejek goździkowy używany jest czasem jako środek znieczulający.
Imbir
Imbir - surowiec farmaceutyczny i przyprawa o silnym korzennym smaku i zapachu - otrzymywany jest z kłączy imbiru lekarskiego. W sprzedaży znajduje się w różnych postaciach: jako świeże jadalne kłącza, sproszkowany lub jako syrop. Ma silne działania przeciwwymiotne, dlatego poleca się go przy chorobie lokomocyjnej i w początkowym okresie ciąży. Zalety imbiru pierwsi odkryli Chińczycy. Obecnie uprawiany jest niemal w całej strefie podzwrotnikowej i zwrotnikowej.
Kminek
Nasiona rośliny, pochodzącej z krajów śródziemnomorskich. Używany do przyprawiania warzyw, szczególnie gotowanej kapusty. Ddaje się go też do kiełbas. Kminek łagodzi dokuczliiwe bóle menstruacyjne.
Majeranek
Majeranek to suszone liście gęstego krzewu, rosnącego na terenie Europy. Jest tradycyjną przyprawą stosowaną do zupy fasolowej, grochowej, kapusty i tłustych mięs. Ponieważ działa wiatropędnie i ułatwia trawienie, poleca się go w schorzeniach żołądka i wątroby.
Papryka
Papryka należy do rodziny roślin psiankowatych, w której znajdują się również tak niebezpieczne rośliny jak lulek czarny i belladonna. Pochodzi z Ameryki Północnej, obecnie jest szeroko uprawiana na całym świecie. Owoce odmian słodkich, czerwone, zielone lub żółte, o niskiej zawartości kapsaicyny spożywa się na surowo, na przykład w składkach, lub po ugotowaniu. Z owoców odmian ostrych o dużej zawartości kapsaicyny, po zmieleniu i wysuszeniu, otrzymuje się pieprz turecki, pieprz cayenne, lub po prostu paprykę ostrą.
Zawarta w papryce kapsaicyna ułatwia trawienie i obniża poziom cholesterolu. Działa też rozgrzewająco, dlatego paprykę dobrze jest dodawać do potraw zimą.
Pieprz
Czarny pieprz uzyskuje się z jagód tropikalnego krzewu.
Jagody zbierane są, zanim dojrzeją. Po wysuszeniu, niedojrzałe jagody czernieją i nadają się do mielenia. Pieprz biały, drobniejszy niż pieprz czarny, uzyskuje się z nasion dojrzałych jagód, po obraniu zewnętrznej skórki.
Większość pieprzu na świecie pochodzi z Malezji, Południowych Indii, Kambodży i Indonezji.
Szafran
Szafran jest najdroższą przyprawą na świecie. Jest to pomarańczowy proszek, który otrzymuje się z roztartych pręcików i znamion słupka szafranu uprawnego. Szafran jest przyprawą, surowcem leczniczym i barwnikiem. Uprawiany jest w krajach śródziemnomorskich i na Bliskim Wschodzie.
Tymianek
Ta drobna roślina o intensywnym zapachu rośnie w krajach basenu
Morza Śródziemnego. Liście nadają aromat sosom, rybom, warzywom na gorąco. Pasują też dobrze do kurczaka duszonego w winie. Tymianek łagodzi kaszel i bóle gardła, jest więc doskonałą przyprawą dla zaziębionych. Przy kaszlu pomaga tymiankowa herbatka.
Wanilia
Wanilia to pnącze występujące w tropikalnych lasach Ameryki Środkowej. Owoce, poddane odpowiednim zabiegom ciemnieją i zyskują charakterystyczny zapach, który zawdzięczają wykrystalizowanej w nich walinie. Znalazły one zastosowanie w przemyśle spożywczym i w lecznictwie. Główni producenci wanilii to Meksyk, Madagaskar, Wyspy Komory i Reunion.
|
|
